با هر تصادفي كه رخ ميدهد سبزي حيات آدمي در سياهي سنگين آسفالت جاده چه ساده رنگ ميبازد. جادهها آمدهاند تا آدمها را به هم پيوند دهند اماگويا شرايط هميشه اينگونه نيست و "فصل" آدميان جايگزين "وصل" شده است.
حديث مكرر كشتهها و مجروحان سوانح رانندگي براي ما عادت شده، گويي كه به شنيدنش خو كردهايم.
در استان گلستان كه ۴/۵درصد طول راههاي كشور را دارد، در هفت ماهه سال قبل، ۳۲۵نفر و طي همين مدت امسال، ۲۶۷نفر در حوادث رانندگي جادهاي جان باختند.
اين آمار براي تصادفات درون شهري از ۱۰۵نفر در هفت ماه سال قبل به ۱۱۳ نفر در هفت ماه امسال افزايش يافته است.
در مورد كشور هم بايد گفت برابر آمار ادارهكل ايمني و ترافيك وزارت راه و ترابري، تنها پارسال، ۲۷هزار و ۵۶۷نفر بر اثر حوادث رانندگي در سطح كشور كشته شدهاند كه از اين تعداد، ۱۷هزار و ۴۲۰نفر كشتهشدگان جادهاي بودند.
خسارات مادي برجاي مانده از اين سوانح نيز ۷۰تا ۱۴۰هزار ميليارد ريال اعلام شده است.
گرچه آمارهاي رسمي از "كاهش قابل ملاحظه" تلفات جادهاي امسال نسبت به قبل سخن ميگوينداما باز كشتهها آن قدر هست كهحساسيت همگان را برانگيزانيم تا چارهاي بيانديشند.
فرمانده قرارگاه پليس راه گلستان، تراكم خودرويي و ترافيك سنگين جادهاي را بيش از هر چيز در اين امر دخيل ميداند و ميگويد: طول راهها و ظرفيت ترافيكي آنها، جوابگوي حجم تردد خودروها نيست.
سرهنگ "محمدرضا كابوسي" با بيان آماري، وضعيت راههاي كشور را در مقايسه با برخي كشورها نگرانكننده توصيف ميكند و ميگويد: برابر آمار رسمي در كشور ژاپن، به ازاي هر يكصد كيلومتر مربع وسعت، ۴۰كيلومتر، راه وجود دارد.
وي ميافزايد: در آلمان نيز به ازاي هر يكصد كيلومترمربع مساحت، بيش از يكصد كيلومتر راه، ساخته شده اما اين رقم در ايران به ۱۰/۲كيلومتر ميرسد و به لحاظ نرخ تراكم راه، بسيار عقب هستيم.
سرپرست راهنمايي و رانندگي نيروي انتظامي گلستان، عامل دوم را فقدان آشنايي كامل و نيز رعايت نكردن قوانين و مقررات راهنمايي و رانندگي عنوان ميكند و ميگويد: بايد آموزش اين قوانين از سنين كودكي در كتب درسي همه مقاطع تحصيلي گنجانده شود تا اين آموزشها هم رايگان و هم اجباري باشد.
سرهنگ كابوسي، عامل ديگر را عدم تناسب جريمهها با تخلفات ذكر ميكند و ميگويد: در برخي از كشورها آن قدر مجازاتها و پرداخت جريمههاي رانندگي سنگين است كه كسي حتي به ذهنش هم خطور نميكند كه مرتكب خلاف شود.
به گفته وي از آنجايي كه در رانندگي با جان انسانها سر و كار داريم بايد وضع جريمهها متناسب با تخلفات باشد اما در كشور ما فيالمثل سبقت غيرمجاز كه يكي از عوامل اصلي تصادفات مرگبار است تنها ۲۰هزار تومان جريمه دارد.
معاون راهداري ادارهكل راه و ترابري استان گلستان به نكته قابل تاملي اشاره ميكند و ميگويد: گرچه شمار خودروهاي در حال تردد در كشور ما كمتر از برخي كشورهاي ديگر است اما ميزان بروز تصادفات، بيشتر است.
"حسين محبوبي" معتقد است: در اين زمينه پارامترهاي زيادي دخيل است كه عامل انساني تعيينكنندهترين آن است چرا كه حتي شرايط روحي رواني و خانوادگي راننده خودرو از زماني كه پشت فرمان مينشيند تا زمان رسيدن به مقصد، نقش بازي ميكند.
وي ميافزايد: علاوه بر اين بايد ديد كه قوانين و مقررات وضع شده، جوابگوي شرايط ترافيكي امروز هست يا اين كه بايد، قوانين اصلاح شوند.
به گفته وي عامل دوم شرايط راهها بويژه حواشي جادههاست و در كمتر كشوري تمركز جمعيتي در حواشي آزادراهها و بزرگراهها مرسوم است.
محبوبي ميگويد: اين مسئله در استانهاي شمالي كشور تشديد شده است و شما ميبينيد كه بسياري از روستاها در حاشيه راهها و حتي به موازات جادهها استقرار پيدا كردهاند.
وي ميافزايد: از ديد راه و ترابري، براي هر يك از محورهاي ارتباطي تعاريف خاص و سرعتهاي مجاز، منظور شده است تا با زمان سفر كوتاهتر و مصرف انرژي كمتر، ترددها صورت گيرد اما به دليل استقرار همين سكونتگاهها مجبور ميشويم كه مثلا در يك بزرگراه اصلي، سرعتگير نصب كنيم.
وي همچنين به فرهنگ ترافيكي مردم اشاره ميكند و ميگويد: در برخي از نقاط پرتردد بزرگراهها، پلهاي عابر پياده با هزينه ۴۰۰تا ۵۰۰ميليون ريال ساخته ميشود، اما آيا همگان از آن استفاده ميكنند؟ وي، احداث كمربنديها در حاشيه شهرها را متذكر ميشود و ميگويد: ساخت اين كمربنديها با هدف كشاندن قسمتي از حجم ترافيك به اين محورهاست تا خطرات رانندگي در سطح شهرها كاهش يابد اما ميبينيم خود اين كمربندي بتدريج شهر را به سمت خود ميكشاند و مراكز سكونتي و تجاري در اطراف آن مستقر ميشود كه اين به وضعيت معيشت اقتصادي مردم برميگردد.
وي در عين حال به مشكلات برخي راهها اشاره ميكند و ميگويد: فيالمثل محور "خوشييلاق" حد فاصل آزادشهر به شاهرود، كه به عنوان يكي از نقاط حادثهخيز شناخته شده، ۶۰سال از عمر آن ميگذرد و در زمان ساخت، به عنوان يك "راه دسترسي" بوده اما اكنون ميبينيم كه تردد زيادي در اين محور صورت ميگيرد.
معاون راهداري ادارهكل استان گلستان، درباره احداث راههاي جديد و بهبود ساختار راهها ميگويد: ما به لحاظ اعتبارات عمراني و امكانات با محدوديت مواجه هستيم و از طرفي هزينههاي اجرايي هم بسيار بالاست.
به گفته محبوبي در استانهاي شمالي و نيز گلستان، به دليل اين كه زمينها قيمت بسيار بالايي دارند، هزينههاي آزادسازي اراضي بويژه اراضي كشاورزي، نجومي ميشود، مخصوصا وقتي پاي دولت به ميان ميآيد، رقمها سر به فلك ميكشد و ما ناچاريم از خيلي از پروژهها صرفنظر كنيم.
به گفته وي، هزينه ساخت راه در برخي استانها مانند يزد، اصفهان و فارس كه مشكلات قيمت زمين را ندارند، كمتر از استانهاي شمالي است و پيمانكاران ترجيح ميدهند در مناطقي كه مشكلات كار كمتر است، كار كنند.
وي همچنين به مشكل تامين مصالح راهسازي اشاره ميكند و ميگويد: يكي از مشكلاتي كه مبتلابه كشور است، نبودن قيرهاي متنوع براي شرايط آب و هوايي مختلف است.
به گفته وي، در كشور دو سه نوع قير بيشتر توليد نميشود و به طور مثال ناچاريم از همان قيري كه براي آسفالت منطقه كوهستاني "خوشييلاق" استفاده ميكنيم، همان قير را براي منطقه گرمسيري "انبارآلوم" شهرستان آققلا نيز به كار ببريم و اين بر كيفيت آسفالت جادهها بسيار تاثير ميگذرد.
وي در اين زمينه همچنين به كمبود معادن شن و ماسه در گلستان اشاره ميكند.
وي با بيان اين كه بسياري از تصادفات جادهاي هنگام نزديك شدن به شهرها (پنج كيلومتري اول شهرها) رخ ميدهد، ميافزايد: متاسفانه رفتار ترافيكي كه بايد در جاده و شهر، متفاوت باشد، متفاوت نيست و رانندگان خودروها با همان سرعتي كه در جاده ميرانند، به شهرها نزديك ميشوند.
به گفته وي، اين در حالي است كه بسياري از كارخانجات در حاشيه شهرها واقع شده و در عين حال با نزديك شدن به شهر، دوربرگردانها و تقاطعها زياد ميشود و از وجود شهركهاي حاشيهاي هم نبايد غافل بود.
به رغم همهاين گفتهها، بياييد بيانديشيم جان آدمي چقدر قيمت دارد؟
با هر تصادفي كه رخ ميدهد سبزي حيات آدمي در سياهي سنگين آسفالت جاده چه ساده رنگ ميبازد. 
